Döküm biter, mikserler gider, şantiye sessizleşir. Perdah ekibi için asıl iş tam bu sırada başlar: betonun başında beklemek. Helikopterli perdahta makinenin kalitesi kadar, makinenin hangi dakikada zemine indirildiği de sonucu belirler. Bu yazıda sahada o anı nasıl yakaladığımızı anlatıyoruz.
Beklerken betonda ne oluyor?
Yerleştirilen beton bir süre sonra yüzeyine su atmaya başlar; buna terleme denir. Bu su buharlaştıkça yüzey matlaşır ve beton katılaşmaya başlar. Perdah, terleme suyu çekildikten sonra ama beton henüz şekil alabilecek kadar yumuşakken yapılmalıdır. Bu pencere bazen bir saat, bazen dört saat sürer.
Bot izi testi
Sahada en güvendiğimiz ölçü botumuzdur. Yüzeye basıldığında iz birkaç milimetreye inmiş ve botun kenarına harç bulaşmıyorsa disk turu için zaman gelmiştir. İz derinse beklenir, hiç iz kalmıyorsa geç kalınmıştır. Alanın her bölümü aynı anda hazır olmaz; güneş alan kenar ile gölgedeki orta kısım arasında yarım saatlik fark olabilir.
Turların sırası
- Disk turu: Kanatlara takılan geniş disk yüzeyi bastırmadan düzler, harcı yukarı çeker.
- İlk kanat turu: Kanatlar neredeyse yatay, makine hafif ve hızlı gezdirilir.
- Sonraki turlar: Beton sertleştikçe kanat açısı artırılır, yüzey kapanıp ipeksi bir parlaklık kazanır.
- El perdahı: Kolon dipleri ve duvar kenarları mala ile bitirilir.
Hava şartları pencereyi değiştirir
- Sıcak ve rüzgârlı gün: Yüzey içerisinden önce kurur; dışarıda kabuk, altında yumuşak beton kalır. Rüzgâr kırıcı ve buharlaşmayı yavaşlatan ürünler gerekebilir.
- Serin ve nemli gün: Bekleme uzar, perdah gece yarısını bulabilir.
- Kış: Beton donmadan priz almalı; döküm saati ve örtüleme buna göre planlanır.
Erken girmenin bedeli
Yumuşak betona giren makine yüzeyde dalga bırakır, alttaki havayı kapatır. Bu hava birkaç hafta ya da ay sonra yüzeyin pul pul kalkmasıyla kendini gösterir.
Geç girmenin bedeli
Sertleşmiş betonda kanatlar yüzeyi işleyemez, sadece yakar. Koyu halkalar, kanat izleri ve kapanmamış gözenekler kalır. Bunu kurtarmak için yüzeye su serpmek ise yüzeyi zayıflatır ve sonrasında tozumaya yol açar.
Perdah sürecinin tamamı için helikopterli perdah sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Perdah ekibi neden döküm boyunca sahada kalıyor?
Çünkü perdah zamanı saatle değil betonla belirlenir. Ekip gitmiş olursa pencere kaçabilir.
Perdahlı zemin sonradan parlatılabilir mi?
Evet. Hatta iyi yapılmış bir perdah, parlatmanın daha az kademeyle ve daha düzgün sonuçlanmasını sağlar.
Perdahın geceye kalacağı önceden bilinir mi?
Kesin saat bilinmez ama ihtimal bilinir. Mevsim, beton reçetesi ve döküm başlangıç saati üzerinden döküm toplantısında konuşulur ve ekip buna göre planlanır.
